Stelposten in een offerte: wat zijn ze — en wanneer worden ze een risico?

Een stelpost is een geschat bedrag in een offerte voor werk of materiaal dat bij het uitbrengen van de offerte nog niet exact bepaald kan worden. Het werkelijke bedrag wordt later verrekend. Stelposten zijn op zichzelf normaal en soms onvermijdelijk — het risico ontstaat wanneer ze zonder bedrag, zonder omschrijving of zonder verrekenafspraak in de offerte staan.

Waarom stelposten bestaan

Sommige keuzes zijn bij het offreren nog niet gemaakt. De aannemer weet nog niet welke tegels u kiest, welk sanitair het wordt of wat er achter een dichte wand zit. In plaats van te wachten tot alles vaststaat, neemt hij een stelpost op: een reservering die de offerte compleet maakt zonder de keuze vast te leggen.

Dat is legitiem. Een offerte zónder stelposten voor onbekende onderdelen is vaak juist verdacht: dan is er ofwel een aanname stilzwijgend voor u gemaakt, ofwel wordt het verschil later als meerwerk gepresenteerd.

Wanneer een stelpost een risico wordt

Een stelpost is een open einde in een verder “vaste” prijs. De risico’s op een rij:

• Geen bedrag. Een post “sanitair p.m.” (pro memorie) zonder bedrag maakt de totaalprijs betekenisloos — het verschil kan duizenden euro’s zijn.
• Te laag ingeschat. Een bewust lage stelpost maakt de offerte optisch goedkoop. U ontdekt het verschil pas in de showroom, wanneer overstappen geen optie meer is.
• Geen verrekenafspraak. Wat gebeurt er als het werkelijke bedrag hoger of lager uitvalt? Wordt er met bonnen verrekend, en geldt er een opslag voor de aannemer?
• Stapeling. Drie of vier grote stelposten samen betekenen dat een flink deel van de “vaste” prijs helemaal niet vaststaat. U vergelijkt offertes dan op schijnzekerheid.

Wat u moet laten vastleggen vóór u tekent

1. Elk stelpostbedrag expliciet — geen “p.m.” of “nader te bepalen” zonder bedrag.
2. Wat er precies onder valt — alleen het materiaal, of ook arbeid en bijkomende kosten?
3. De verrekenmethode — werkelijke kosten op basis van facturen, en of de aannemer een opslagpercentage rekent.
4. Een realistisch niveau — vraag waarop het bedrag is gebaseerd. Een stelpost hoort een reële middenkeuze te dekken, niet de goedkoopste variant.
5. Het beslismoment — wanneer moet u kiezen, en wat gebeurt er met de planning als de keuze later komt?

Stelpost ≠ meerwerk

Een stelpost is vooraf afgesproken en wordt verrekend; meerwerk is werk dat buiten de afgesproken scope valt. Aannemers gebruiken de termen soms door elkaar, en dat is zelden in uw voordeel: voor meerwerk gelden vaak andere (hogere) tarieven en minder afspraken. Hoe u meerwerk beheersbaar houdt, leest u in het artikel over meerwerk.

Direct laten controleren?

Bij een aannemersofferte of verbouwing benoemen wij elke stelpost, het ontbrekende bedrag en de verrekenafspraak die u moet laten vastleggen — vóór uw handtekening eronder staat.

Veelgestelde vragen

Wat betekent “p.m.” of “pro memorie” in een offerte? Dat de post wél benoemd is, maar zonder bedrag. De totaalprijs zegt dan weinig: het werkelijke bedrag komt er later bovenop. Vraag altijd om een concreet stelpostbedrag — een offerte met p.m.-posten is niet te vergelijken met een offerte die alles heeft ingevuld.

Mag een aannemer een opslag rekenen over een stelpost? Een opslag is niet verboden, maar hoort vooraf benoemd te zijn. Vraag hoe er verrekend wordt: werkelijke kosten op basis van facturen of bonnen, en welk opslagpercentage de aannemer daarbovenop rekent. Zonder die afspraak ontdekt u de opslag pas op de eindfactuur.

Is een offerte vol stelposten een slecht teken? Niet per se — voor nog niet gemaakte keuzes zijn stelposten juist eerlijk. Het wordt een risico bij stapeling: staan er meerdere grote stelposten in, dan staat een flink deel van de “vaste” prijs helemaal niet vast. Maak dan eerst uw keuzes definitief, of vraag om realistische bedragen mét verrekenafspraak.

Wat gebeurt er als een stelpost te laag blijkt? U betaalt het werkelijke bedrag: het verschil komt bovenop de offerteprijs. Daarom loont het vooraf te vragen waarop het bedrag is gebaseerd — een stelpost hoort een reële middenkeuze te dekken, niet de goedkoopste variant die u toch niet kiest.