Aanbetaling en betalingsschema: wat is gebruikelijk — en wat is veilig?

De kern van een gezond betalingsschema: uw betaling loopt gelijk op met het geleverde werk. Hoe verder u vooruitbetaalt op werk dat nog niet bestaat, hoe meer risico er van de leverancier naar u verschuift — bij faillissement, wanprestatie of een conflict bent u het vooruitbetaalde deel (deels) kwijt of moet u erom procederen.

Waarom leveranciers een aanbetaling vragen

Er zijn legitieme redenen: materiaal moet besteld en voorgefinancierd worden, maatwerk is niet doorverkoopbaar, en een aanbetaling toont dat de klant serieus is. Het gaat dus niet om de vraag óf een aanbetaling redelijk is, maar of de hoogte en het moment in verhouding staan tot wat de leverancier op dat moment al heeft geleverd of besteld.

Zo leest u een betalingsschema kritisch

• Koppel elke termijn aan een mijlpaal. “30% bij start, 40% bij levering materiaal, 25% bij oplevering casco, 5% na oplevering” is controleerbaar. “50% bij opdracht, 50% halverwege” is dat niet — wat is “halverwege”?
• Let op het slotbedrag. Een laatste termijn ná oplevering is uw enige drukmiddel bij gebreken. Een schema dat op 100% zit vóór de oplevering, laat u met lege handen staan bij een gebrekenlijst.
• Vooruitbetaling voor materiaal is bespreekbaar, voor arbeid zelden. Materiaal bestaat en is aantoonbaar besteld; arbeid die nog geleverd moet worden voorfinancieren is puur risico.
• Controleer wat er bij annulering of faillissement gebeurt. Staat er iets over terugbetaling, bankgarantie of een waarborgregeling?

Signalen die om uitleg vragen

1. Een aanbetaling van de helft of meer, zonder aantoonbare materiaalbestelling van die omvang.
2. Betaaltermijnen op kalenderdatums in plaats van op voortgang — dan betaalt u door terwijl het werk stilligt.
3. Druk om “vandaag nog” aan te betalen om een prijs of plek in de planning vast te houden.
4. Contante betaling of betaling aan een ander rekeningnummer dan dat van het bedrijf op de offerte.

Sector maakt verschil

In de bouw is betaling in termijnen gekoppeld aan bouwfases gebruikelijk; bij keukens en maatwerk zijn hogere aanbetalingen bij bestelling gangbaarder omdat het product klantspecifiek wordt geproduceerd. Dat verklaart een hoger percentage — het rechtvaardigt nog steeds geen schema waarin u structureel vóórloopt op wat er geleverd is. Bij een keukenofferte kijken we daarom ook naar de lever- en annuleringsvoorwaarden die bij zo’n aanbetaling horen.

Wat u kunt vragen (en meestal kunt krijgen)

• Termijnen gekoppeld aan aantoonbare voortgang of levering.
• Een slottermijn van betekenis ná oplevering en herstel van opleverpunten.
• Bij een grote aanbetaling: een bewijs van materiaalbestelling of een garantieregeling.

Een serieuze leverancier begrijpt deze vragen. Wie erop afknapt, vertelt u daarmee ook iets.

Twijfelt u over een schema in uw offerte?

Wij beoordelen het betalingsschema in samenhang met de rest van de offerte — bijvoorbeeld bij een aannemersofferte of verbouwing — en geven aan welke termijn u moet laten aanpassen vóór u tekent.

Veelgestelde vragen

Bestaat er een wettelijk maximum voor een aanbetaling? Voor dit soort opdrachten kent de wet in de regel geen algemeen maximumpercentage; wat gebruikelijk is, verschilt per branche. Wel kan een betalingsbeding in algemene voorwaarden onder omstandigheden als onredelijk bezwarend worden aangemerkt. De praktische toets blijft daarom de verhouding tussen wat u betaalt en wat er op dat moment daadwerkelijk is geleverd of aantoonbaar besteld — zie ook algemene voorwaarden bij een offerte.

Wat gebeurt er met mijn aanbetaling als de leverancier failliet gaat? U wordt dan in de regel schuldeiser in het faillissement, en gewone schuldeisers krijgen vaak weinig of niets terug. Dat is precies de reden om niet verder vooruit te betalen dan het werk of de materiaalbestelling rechtvaardigt. Vraag bij een grote aanbetaling naar een waarborgregeling of een aantoonbare bestelling op uw naam.

Mag ik een betaaltermijn opschorten als het werk niet klopt? Als de leverancier zijn afspraken niet nakomt, heeft u in de regel een opschortingsrecht — maar wel in verhouding tot het gebrek: u houdt niet de hele slottermijn in voor één klein opleverpunt. Meld het gebrek schriftelijk, benoem wat u inhoudt en waarom, en geef aan wanneer u betaalt na herstel. Zonder die onderbouwing loopt u zelf het risico in verzuim te raken.

Waarom is contant betalen of betalen aan een ander rekeningnummer een signaal? Uw bewijspositie verdwijnt ermee. Een betaling op een privérekening of contant zonder factuur is later moeilijk te koppelen aan het bedrijf op de offerte, wat u bij een garantieclaim of geschil in een lastige positie brengt. Betaal daarom altijd naar het rekeningnummer van het bedrijf dat op de offerte en de factuur staat.